Sık sık müşterilerimizle yeni ürünlerimizi, yeni eğitim teknolojilerini konuşuruz. Şahsen en sık aldığım sorulardan bir tanesiyse e-öğrenme maliyetlerinin, özellikle içerik geliştirme hizmetlerinin, neden pahalı olduğudur.

Aslında ucuz-pahalı kavramları çok göreceli nitelendirmelerdir. Mesela ülkemizde iş gücü Amerika’ya göre çok daha ucuz olduğu için (yaklaşık 4’te 1 oranında), iş gücüne dayalı hizmetler orada daha pahalıdır. Ancak teknoloji kullanılarak kitlelerin tüketimine sunulan hizmetler, mesela internet tabanlı self-servis hizmetleri, ülkemizdekine göre daha ucuzdur.

“Türkiye’nin mevcut kültürel alışkanlıkları, bilim ve teknolojiyle olan mesafesi, bireysel direnç gibi konuları bir kenara koyarsak, eğitim teknolojileri alanında git gide daha fazla firma internet ve mobil tabanlı hizmetleri kullanma eğilimindedir. Ancak eğitim ve özel olarak e-öğrenme pazarımız henüz çok küçük ve yavaş geliştiği için, bizim gibi eğitim teknolojileri ve içerikleri geliştiren firmaların maliyetleri belli bir seviyenin altına inememektedir.

Bu yüzden de verilen hizmetlerin göreceli pahalılığı söz konusudur.”

Tırnak içindeki metin aklıma ilk gelen, biraz da topu başka bir sahaya atma girişimiydi. :o)

Ancak gelin sizinle bir hesaplama yaparak, çok gerçekçi biçimde, bir saatlik bir e-öğrenme içeriğinin (Kolaylık olması açısından bunu 40 ekranlık / slaytlık bir içerik olduğunu düşünebilirsiniz) geliştirilmesi için ne kadarlık bir çalışma yapılması gerekiyor ve bu çalışmanın maliyeti ne olabilir birlikte görelim.

TİPLER  

Öncelikle geliştirilecek içeriğin tipini belirleyelim. ADDIE adlı modele göre geliştirilen içerikler genellikle 3 tip etkileşim düzeyinde olurlar. Bunlar:

• Tip 1: Statik metin, grafikler, seslendirme, basit videolar. Değerlendirme testleri de bulunabilir. Genellikle PowerPoint programının ana içerik geliştirme aracı olarak kullanıldığı içeriklerdir.
• Tip 2 (En yaygın kullanılan): Tip 1’e göre daha fazla etkileşimli “kendini sına” tarzında egzersizler bulunur. Daha zengin hareketli grafik, animasyon ve video kullanımı söz konusudur.
• Tip 3: Üst düzeyde etkileşimli animasyon veya simülasyonların olduğu, içinde oyun tabanlı bir senaryo kurgusu bulunan içerik tipleridir.

1. AŞAMALAR:  

Hesaplamamızda en yaygın kullanımı olan Tip 2 içerik üzerinden gidelim. Bir ham içeriğin (Konunun 40 slaytlık bir sunum olduğunu var sayalım) geliştirilmesi için şu görevlerin / aşamaların yerine getirilmesi gerekir (Bunlardan bazıları kimi firmalarda birlikte yapılabilir, kimilerinde aşama isimleri farklılık gösterebilir; ben bu makaleyi bir araştırmaya dayandırdığım ve firmamızda buna çok yakın biçimde üretim yapıldığı için aşağıdaki şekilde adlandırma gereği duydum):

• Proje yönetimi – %6 – 11.74 saat
• Ön inceleme – %9 – 17.36 saat İçeriğin hangi eğitsel ihtiyaca / hedeflere yönelik olacağı, varsa beklenen davranış değişiklikleri, eğitim sonrası takibin nasıl yapılacağı konuları netleştirilir.
• Eğitsel tasarım – %13 – 24.69 saat İçeriğin ön görülen eğitsel hedeflerine uygun olarak nasıl bir kurguda sunulması gerektiği, ne tip etkileşimlerin hangi düzeyde sunulacağı, hangi araçların ve teknolojilerin kullanılacağına karar verilen aşamadır.
• Senaryo yazımı – %11 – 20.88 saat İçeriğin, bir katılımcının göreceği son halinin tarif edildiği, eğitsel tasarımın detaylı şekilde içeriğe adapte edildiği, genellikle PowerPoint kullanılarak üretilen ve müşterilerimizle paylaşılan bir dosyanın üretildiği aşamadır.
• Grafik üretimi – %12 – 22.39 saat
• Video & animasyon üretimi – %6 – 11.29 saat
• Seslendirme – %6 – 11.59 saat
• İçerik üretimi & programlama – %18 – 32.20 saat Bu aşama bir içerik üretim yazılımı kullanılarak (Articulate Storyline, Flash veya benzerleri) tamamlanır. En fazla zaman alan aşamadır.
• Ölçme-değerlendirme testleri üretimi – %6 – 11.88 saat
• Müşteri / konu uzmanı ilk gösterimi & revizyon – %6 – 10.96 saat Müşterilerimizin ve konu uzmanlarının bitmiş içeriği ilk kez tamamıyla görüp değerlendirdikleri, düzeltme / değişiklik taleplerinin alındığı aşamadır.
• Son test – %4 – 7.41 saat İçeriği hiç görmeyen bir ekibin (Hem müşteri tarafında hem de üretici firma tarafında) bitmiş olan eğitimi alarak son kez gözden geçirme aşamasıdır.
• Diğer işler – %1 – 1.63 saat Ön görülemeyen bazı ek işler
• TOPLAM = 184 saat– Yukarıdaki  % işaretleri, 1 saatlik (40 ekranlık) Tip 2 formatındaki bir içeriği geliştirmek üzere, her bir aşamanın toplamdaki yerini gösterir. Mavi rakamlarla belirtilen saatlerse, bu aşamalar için tüm içerik geliştirici ekibin harcadığı ortalama saatleri göstermektedir. Buna göre Tip 2 formatında 1 saatlik bir içeriği tamamlamak üzere kurumlar ortalama 184 saatlik bir iş gücü harcıyorlar. İş gücü maliyetleri firmadan firmaya değişkenlik göstereceği için aşağıda vereceğim maliyetleri de bu minvalde değerlendirebilirsiniz.

Bu rakamlar Bryan Chapman liderliğindeki Chapman Enstitüsü tarafından 2010 yılında gerçekleştirilen bir araştırmaya dayanmaktadır: http://www.chapmanalliance.com/howlong/

Araştırmada farklı tiplerdeki eğitimlerin geliştirilmesi için de gereken ortalama süre saat cinsinden verilmiş ve bunların maliyetleri de gösterilmiştir.

2.MALİYETLER:

Bu araştırmaya göre ortaya çıkan ortalama 184 saatlik iş, bir ekip tarafından üretilmektedir. Bu ekip içinde proje yöneticisi, konu uzmanı, eğitsel tasarımcı, grafiker % animasyon uzmanı, içerik üretimi yazılımı uzmanı, video üretim uzmanı gibi kişiler çalışmaktadır. Böyle bir ekibin ortalama saatlik maliyetini 100 TL olarak alırsak, 1 saatlik içeriğin maliyetini 18.400 TL olarak buluruz.

• Bahsettiğim araştırma, Amerika’daki iş gücü maliyetlerinin yüksekliğini de göstermesi açısından çarpıcıdır; Amerika versiyonunda maliyet 2010 yılı itibarıyla 18.583 USD olarak bulunmuştur. Bu rakamı, 7 yılda yaklaşık %10’luk bir artış olduğunu hesaba katarsak (http://bit.ly/2hVKSpw), 20.441 USD olarak günümüze taşıyabiliriz. Bugünün kuruyla (13 Ağustos – 3,53 TL) 72.157 TL’ye denk gelir.
• Bu açıdan bakıldığında Amerikan iş gücünün ortalamada Türk iş gücüne göre 4 kat pahalı olduğu varsayımı, istatistiksel olarak burada da kendini gösteriyor.
• Bu maliyetleri karşılamak ülkemizde her firmanın göze alacağı bir şey değildir. Buna rağmen kişi başı eğitim maliyetleri gözetildiğinde, e-öğrenmeye yatırım yapmanın hem yaygınlık, hem kısa sürede hayata geçirme hem de ölçme-değerlendirme-iyileştirme açısından çok daha sağlam ve takip edilebilir verilere dayalı olması gibi unsurlar, e-öğrenme yatırımlarının önemini ortaya koyuyor.

Araştırmalar: 

Time to Develop One Hour of Training (2009) : Karl Kapp and Robyn Defelice

How Long Does it Take to Create Learning? (2010) : The Chapman Alliance

SONUÇ

“Peki, bu maliyetleri anladık. Bu iş biraz pahalı bir iş. Bunu kendimiz yapsak daha ucuza mal edebilir miyiz? Eğer yanıtınız evetse bunu nasıl yaparız?” sıklıkla duyduğumuz bir başka soru grubudur.

Bunun da ilkinin yanıtı evettir. Eğer firmalar kendileri içerik üretimi yapabilecek bir ekip kurarlarsa daha ucuza mal etmeleri söz konusu olabilir.

İkinci sorunun yanıtı o kadar da kolay değildir:

• Çünkü bu bir ekip işidir. Ya yetişmiş bir ekibi oluşturacaksınız ki bu ekip de en az 3 kişiden oluşmalıdır: Proje yöneticisi, grafik tasarım uzmanı ve içerik yazılımı uzmanı.
• Ya da üniversitelerin ilgili bölümlerinden mezunları bulup (Mesela BÖTE gibi) bunları en az 6 ay yetiştireceksiniz.
• Ancak bir kez üzerlerinden acemiliği atan bir ekibin ayda ortalama min. 1 saatlik, maks. 2 saatlik içerikler üretmesi olasıdır.
• Bir de üstüne hızlı içerik geliştirme yazılımları alınır ve bu yazılımların sunduğu şablonları kullanmaları sağlanırsa, kendi içeriklerinizi daha ucuza mal etmeniz söz konusudur.
• Tabi ki bizim gibi bu işi profesyonel olarak yapan firmalara göre, üreteceğiniz içeriklerin görsel olarak biraz daha basit, daha az etkileşimli, animasyonlarının daha sade olması söz konusudur.

Bu konuda Bilgi Kurdu’ndan destek almak, işinizi kolaylaştıracak hızlı içerik geliştirme yazılımları edinmek veya ekibinize “e-öğrenme içeriği geliştirmek üzere” eğitim aldırmak için bizimle iletişime geçebilirsiniz: https://bilgikurdu.net/bk-iletisim/