Bir mentora sahip olmak, iş performansınızı ve genel iş tatmininizi artırabilir. Pek çok insan bir akıl hocasını nerede arayacağını genellikle bilmez, bu yüzden istekli bir akıl hocası bulmanın bir yolunun olması hem kişilerin kariyerinde ve de kurumlarda büyük bir fark yaratabilir. Bazı şirketler, çalışanları için mentorluk programları uygulayarak, gelecek nesillere mentor olarak hizmet etmek isteyen deneyimli profesyonellere doğrudan erişim sağlar.

Bu yazıda, çalışanlara fayda sağlayan bir mentorluk programının nasıl başlatılacağını ele alıyoruz.

Mentorluk programları nelerdir?

Mentorluk programları, deneyimli profesyonellerle daha fazla deneyim kazanmak isteyen bireyleri, kariyerlerinde ilerlemelerine yardımcı olabilecek becerileri öğrenme ve geliştirme fırsatları sağlamak için birbirine bağlar. Mentorluk programları genellikle kolejler ve üniversitelerle, profesyonel büyümeyi ve gelişmeyi teşvik eden kuruluşlar tarafından tercih edilirler. Mentor-menti (danışan-danışmanlık alan) ilişkisine dahil olan her iki kişi de genellikle hedeflerini ve değerlerini destekleyici ve saygılı bir şekilde paylaştıkları için fayda sağlar.

Bir şirket çalışanları için bir mentorluk programına yatırım yaptığında, bu kuruluş becerilerini öğrenmek ve geliştirmek isteyenlere olan bağlılığını gösterir. Başarılı bir program, her beceri seviyesinden ve yaştan bireyler arasında başarıya erişmek üzere daha fazla fırsat yaratabilir. Giriş seviyesi çalışanlar kariyerlerinde daha yüksek seviyelerdekilerden çok şey öğrenebilirler, ancak bu öğrenme süreci burada durmaz. Mentorlar da genellikle, özellikle farklı nesillerden bireylerle çalıştıklarında, mentorluk hizmeti verdikleri kişilerden öğrenebileceğini fark ederler.

Bir mentorluk programı uygulamak, her yerde bulunmayan benzersiz bir fayda olduğu için, bir işletmeyi işe alımlar için daha çekici hale getirebilir. Bu programın kurulması, şöyle ek avantajlar da sağlayabilir:

• Çalışanları yukarı taşımak ve kariyerlerini ilerletmelerine yardımcı olmak için fırsatlar geliştirmek
• Çeşitli beceri seviyelerinde çalışanlar arasında güçlü ilişkiler kurmak
• Yetenekli bir çalışanın deneyimlerini ve bilgilerini başka bir kişiyle paylaşma şansı sağlamak
• Farklı becerileri, yetenekleri ve kariyer olanaklarını keşfetmek
• Giriş seviyesi ve üst düzey çalışanlar arasındaki klişeleri yıkmak

Mentorluk programlarına nasıl başlanır?

Çalışanlar için bir mentorluk programı kurarken, başarı şansınızı artırmak için bu adımları takip edebilirsiniz.

1.Programın amacını belirleyin.

2.Programı kimin kullanacağını belirleyin.

3.Mentorluk hedeflerini belirleyin.

4.Mentorluk modeline karar verin.

5.Potansiyel mentorlardan destek isteyin.

6.Bir iletişim sistemi kurun.

7.Program hakkında farkındalık yaratın.

Şimdi bu başlıkları biraz detaylandıralım:

1. Programın amacını belirleyin

Başarılı bir mentorluk programı oluşturmanın ilk adımı projenin amacını belirlemektir. Bu amaç, kuruluşun hedeflerine ve onu kullanacak çalışanların seviyelerine bağlı olacaktır. Örneğin, ekonomik olarak dezavantajlı kişilere fırsatlar sağlamaya odaklanan bir şirketin, böylesi bir geçmişten gelip başarıya ulaşmış kişileri birbirine bağlama hedefi olabilir. Çoğu durumda, bir mentorluk programının genel amacı mesleki gelişimi ve büyümeyi teşvik etmektir. Özel kuruluşunuzun ihtiyaçlarını karşılamak için hedefi daraltmak, programı bundan yararlananlar için daha faydalı hale getirebilir.

DNA Mentor ile tasarlayacağınız mentorluk programlarında tüm projelerin amaç-görev ve hedeflerini belirleyebilir, buna uygun mentor/mentileri seçebilirsiniz.

2. Programı kimin kullanacağını belirleyin

Amacınızı tanımladıktan bir sonraki adım, kuruluştaki hangi çalışanların bu kaynağı kullanma olasılığının en yüksek olduğunu belirlemektir. Bir mentorla çalışmak isteyenler genellikle işlerine tutku duyan ve kariyerlerinde ilerlemek için fırsatlar arayan alt düzey çalışanlardır. Programı kullanan çalışanlar büyük olasılıkla işlerine, şirkete ve hedeflerine yatırımı kendilerini yatırım olarak hissedeceklerdir. Yönettiğiniz çalışanlar arasından, deneyimlerini paylaşabilecek ve profesyonel büyümeyi teşvik edebilecek bir mentorla ilişki kurmakla ilgilenmesi muhtemel bireylerin bir listesini oluşturun.

DNA Mentor platformu ile ister tek tek ister grup halinde belirleyeceğiniz mentileri, mentorlarla farklı şekillerde eşleştirebilirsiniz.

3. Mentorluk hedefleri belirleyin

Mentorluk programınızda kolayca izleyebileceğiniz hedefler tanımlamış olmalıdır. Örneğin, programın ilk yılında, kuruluş içinde altı mentor-menti ilişkisi kurulmasına yardımcı olabilecek bir hedef belirleyebilirsiniz. Özel hedefleriniz kuruluşun boyutuna ve kaç tane istekli mentorunuz olduğuna bağlı olacaktır, ancak programın başarısını belirlemek için izlemeye devam edeceğiniz objektif hedefler oluşturmak çok önemlidir.

4. Mentorluk modeline karar verin

Birçok mentorluk programı bire bir model kullanır, ancak kullanabileceğiniz tek seçenek bu değildir. Ayrıca, bir mentorun belirli bir beceriyi öğrenmek ve geliştirmek isteyen bir grup birey ile çalıştığı grup mentorluğunu teşvik eden bir program da ayarlayabilirsiniz. Kendi kendine yönlendirilen mentorluk, bireylerin bir program yöneticisi tarafından eşleştirilmek yerine kendi başlarına bir mentor aramaya başlamalarını sağlayan, düşünebileceğiniz başka bir modeldir. Kuruluşunuz, öz motivasyonu yüksek çalışanları işe almak üstünde duruyorsa, kendi kendine yönlendirilen bir mentorluk programı kültürün bu yönüyle uyumlu olabilir.

Eşler arası mentorluk, kariyerlerinde daha gelişmiş biriyle çalışmak yerine, birbirlerinden öğrenebilecekleri gibi çalışanlara da fayda sağlayabilir. Hatta her birey için daha etkili bir deneyim sağlamak için çeşitli stiller içeren bir karma model kurabilirsiniz.

DNA Mentor içinde ister İK tarafından atanmış, ister bireyler tarafından kendi belirledikleri kriterlere göre seçilen mentorlar ile karma modelde çalışan projeler yürütebilirsiniz.

5. Potansiyel mentorlardan destek isteyin

Başarılı bir mentorluk programının istekli mentorları olmalıdır, bu nedenle sürecin bir sonraki adımı, öğrendiklerini başkalarıyla paylaşabilecek kuruluş içindeki profesyonellerden destek istemektir. Mentorlar genellikle kariyerlerinde yükselmiş ve çeşitli beceri ve yetenekler geliştirmiş üst düzey profesyonellerdir. İyi bir akıl hocası da iyi iletişim becerilerine sahip olmalı, becerilerini başkalarına öğretebilmek, tecrübelerini aktarabilmek için zamana sahip olmalıdır. Bu desteği e-posta yoluyla talep edebilir veya iyi mentorlar olacağını düşündüğünüz kişilerle bir toplantı ayarlayabilirsiniz.

6. Bir iletişim sistemi kurun

Mentorların birlikte çalıştıkları kişilerle iletişim kurmanın kolay bir yoluna ihtiyacı vardır, bu nedenle programa katılan herkes için kolaylaştırılmış ve etkili bir iletişim sistemi kurmak önemlidir. Bazı şirketler iletişim kurmak için e-posta kullanırken, bazıları da bireylerin destek istemesine, toplantılar planlamasına ve takip bilgileri göndermesine izin veren yazılımlar kullanır.

DNA Mentor programı, bu iletişimi hem e-posta hem de platformun içindeki buna özel alanlarda yürütmektedir.

7. Program hakkında farkındalık yaratmak

Bir kuruluş için mentorluk programı geliştirmenin son adımı, herkesin bunu bildiğinden ve sunulan kaynaklardan yararlanabileceğinden emin olmaktır. Şirket çapında bir e-posta gönderimi veya intranette yayınlar, çalışan mola alanlarında, yemek yerlerinde el ve duvar ilanları dağıtılması, herkesin gereken bilgileri aldığından emin olmak üzere yapılacak minik toplantılar atılabilecek adımlardan bazılarıdır.

İnsanlar mentorlarla çalışmak için kaydoldukça, programı daha da geliştirmek ve kullanacak kişilerin ihtiyaçlarını karşıladığından emin olmak için geri bildirimler isteyebilirsiniz.

DNA Mentor içinde gerek proje, gerek mentorlarla ilgili geri bildirimleri almak üzere özel olarak yapılandırılmış gelişmiş bir anket sistemi kullanabilirsiniz.

Alıntı Makale: PushFar

Bu içerik Mentorluk Programları Nasıl Tasarlanır? ilk önce bu adreste yayınlandı: Bilgi Kurdu'na Hoşgeldiniz | E-Öğrenme ve Dijital İK Çözümleri.

Koçluk ve Mentorluğun Tanımları

Mentorluk: Mentor, bir başkasının gelişmesine ve büyümesine yardımcı olmak için bilgi, beceri ve/veya deneyimlerini paylaşan biridir.

Koçluk: Koç, bir müşteriye hedefleri hakkında rehberlik sağlayan ve tam potansiyellerine ulaşmalarına yardımcı olan biridir.

Şimdi, bu iki tanıma baktığımızda, mentorluk ve koçluk arasındaki temel farklardan hala tam olarak emin olmadığınız için sizi affedeceğiz. 😊 En belirgin farklardan biri, mentorluğun yol gösterici olması ve koçluğun yol gösterici olmamasıdır.

Bu pratikte ne anlama geliyor? Mentorluk toplantılarında, konuşmanın çoğunu mentorun yapması muhtemeldir, oysa koçlukta koçun sorular sorması ve koçluk yaptığı kişiye konuşmanın çoğunu yansıtması ve yapması için alan vermesi muhtemeldir. Sonuç olarak, hem koçluk hem de mentorluk, koç veya mentorun deneyiminden yararlanarak insanların gitmek istedikleri yere ulaşmalarına yardımcı olmakla ilgilidir. Genellikle farklılıkları göstermek için kullanılan bir çizelgede yol göstericilikten (mentorluk) yol gösterici olmayana (koçluk) evrimleştiği görülebilir.

Gördüğünüz gibi, mentorluk ve yol göstericilik, talimat verme ve anlatmakla ilgilidir, oysa daha koçluk odaklı öğrenme aşamasına ilerlediğimizde, görüyoruz ki daha fazla düşünme ve farkındalık yaratma söz konusudur.

Mentorluk ve Koçluk Arasındaki Farklar

Aşağıda, mentorluk ve koçluk arasındaki temel farklardan birkaçı verilmiştir. Mentorluk için temel farklılıklarla başlayacağız:

• Mentorluk genellikle 6+ ay süren bazı mentorluk ilişkileri ile daha uzun vadelidir ve birkaç durumda mentorluk yıllar hatta on yıllar sürebilir . Aslında, bazı ünlü akıl hocaları ve mentiler ömür boyu mentorluk ilişkilerinden bahseder.
• Mentorluk için herhangi bir nitelik gerekmez, bu da kuruluşların mentorluk programlarına hızlı bir şekilde başlamasının kolay olduğu anlamına gelir. Evet, mentorluk eğitimi genellikle tavsiye edilir, ancak kesinlikle gerekli değildir ve aslında koçluk niteliklerine kıyasla sunulan çok az mentorluk niteliği vardır.
• Belirtildiği gibi, mentorluk çok daha fazla yol göstericidir. Akıl hocasının bilgi, deneyim ve becerilerini paylaşması, mentiye anlatarak yön vermeleriyle ilgilidir.
• Tipik olarak, mentorluk koçluktan daha az yapılandırılmıştır ve bir mentorluk toplantısı için gündeme sahip olmak ve hedefler önerilirken, bunu bir araya getirmek mentiye bağlı olacaktır; karşılaştırıldığında koçluk genellikle daha titiz bir yapı izler.
• Son olarak, mentorluk esas olarak gelişim odaklıdır ve neyi başarmak istediklerine ve mentorluk ilişkileri için hangi hedeflere sahip olduklarına karar vermek için danışana bakar.

Şimdi, koçluk için temel farklar şunlardır:

• Koçluk genellikle daha kısa sürelidir, 10 veya 15 dakikalık hızlı bir konuşma kadar kısa olabilir. Bununla birlikte, bazı koçluk ilişkileri de daha uzun vadeli olabilir.
• Koçluk becerilerinde eğitim vardır ve gerçekten etkili bir koç olmak için neredeyse her zaman gerekli ve kesinlikle tavsiye edilen birçok koçluk yeterliliği mevcuttur.
• Mentorluğun aksine, koçluk yönlendirici değildir, bu da doğru soruları ortaya çıkarmak, koçluk yapılan bireyin nasıl başarabileceğini düşünmesi için alan, güven ve kendinden emin olmayı sağlamakla ilgili olduğu anlamına gelir. Daha çok hedeflerine ulaşmak ve kendi içindeki potansiyeli bulmakla ilintilidir bu süreç.
• Tipik olarak, koçluk birim yöneticileri veya sponsorlar tarafından yapılandırılmıştır, bu nedenle kuruluşlar genellikle koçluk yapılacak bir kişiye sponsor olur veya bir birim yöneticisi belirli becerileri geliştirmek için çalışanı koçluk seanslarına gönderir.
• Koçluk performans odaklıdır ve koçluk yapılan bireyleri günlük rollerinde performans sergilemeye teşvik eder.

Gördüğünüz gibi birçok temel fark var. Ayrıca hem koçluk hem de mentorluk için gerekli ve önerilen birçok beceri var, şimdi de bunlara göz atalım.

Mentorluk İçin Gerekli Beceriler

Mentorluk için , nitelikler gerekli olmasa da, birinin etkili bir mentor olması için önerilen birçok beceri vardır. İşte bunlardan sadece bazıları:

• Başkalarına yardım etme konusunda büyük bir ilgi olmalıdır, umarız buna sahip olursunuz – insanlara akıl hocalığı yaparken başlamak için önemli bir yerdir.
• Mentorluk sağladığınız alanda ilk elden deneyim, bilgi ve anlayış kazanmış olmalısınız – çünkü mentorluk sağlam ve somut tavsiye ve rehberlik üzerine kurulmalıdır.
• İlişki kurma ve kişiler arası beceriler, mentorluk için çok önemlidir – koçluk için de önemlidir.
• Potansiyel olarak bir ‘beceri’ olarak kabul edilmese de uzun vadeli adanmışlık önemlidir çünkü birisiyle bir mentorluk yolculuğuna başlarsanız, bunun sonucunu görmek hayati önem taşır.
• Tüm mentorluk toplantılarında motive edici, teşvik edici ve ilham verici enerji çok işe yarar.
• Metninin hedeflerini belirlemesine yardımcı olmak çok önemlidir. Bu, mentiye yardımcı olmak ve hedeflerinin nerede olması gerektiğine karar vermek için mentorun kendi üzerinde biraz düşünmesini gerektirebilir.

Koçluk İçin Gerekli Beceriler

• Koç ve koçluk yapılan kişinin karşılıklı anlayış ve saygıya sahip olduğu bir eşitler ilişkisi çok önemlidir.
• Mentorluğun gerektirdiğine benzer şekilde kaynakları en üst düzeye çıkarma ve ilham verme becerisi geliştirilmelidir.
• Güçlü yönleri fark etme ve koçluk yapılan bireyi ileriye taşımak için onlara meydan okuma becerisi bulunmalıdır.
• Sorunlarla doğrudan başa çıkma ve içinde yaşamama veya koçluk yapılan kişinin bunlar üzerinde düşünmesine izin verme becerisi olmalıdır.
• Hem koçluk yapılan kişiyle hem de genel ofis ve kurumsal çevre düzeyinde farkındalık ve sorumluluk geliştirme yetisi güçlü bir özelliktir.
• Kişilerarası becerilerin doğru dengesini bulma ve tartışmaları eylemlere dönüştürme becerileri…

Görüldüğü gibi sadece birkaç önemli mentorluk ve koçluk becerisi vardır. Fark edeceğiniz gibi bazı durumlarda oldukça örtüşme mevcut ve muhtemelen firmanızda da en etkili mentorlardan bazılarının da aynı zamanda koç olduğunu görebilirsiniz.

Mentorluk ve Koçluğun Temel Faydaları

Hem mentorluk hem de koçluk, doğru yürütüldüğünde hem mentorluk hem de koçluk alan bireye, mentor veya koçun yanı sıra kuruluşa da yarar sağlayabilecek bir dizi faydaya sahiptir.

İşte mentorluk ve koçluğun bazı faydaları:

• Hem mentorluk hem de koçluk son derece etkili öğrenme teknikleridir.
• Hem mentorluk hem de koçluk resmi ve gayri resmi olabilir; mentorluk genellikle daha gayri resmi olarak görülürken, koçluk genellikle daha resmi olarak görülür.
• Her ikisi de uygulandığında çalışan bağlılığını ve elde tutmayı artırabilir.
• Hem mentorluk hem de koçluğun herhangi bir organizasyona veya iş yapısına uygulanması kolaydır ve giderek artan bir şekilde organizasyonların her ikisini de yürüttüğünü görüyoruz.
• Hem mentorluk hem de koçluk, mentorluğu veya koçluğu sağlayan ve onu alan kişinin güvenini ve kişilerarası becerileri artırabilir.
• Ve son olarak, her ikisi de bireysel performansı önemli ölçüde iyileştirebilir.

Tüm bu süreç, özellikler ve faydalar ışığında siz de kurumunuzda kurumsal bir mentorluk/koçluk süreci başlatmak isterseniz Bilgi Kurdu’nun sunduğu DNA Mentor ile tanışmanızı tavsiye ederiz.

Alıntı Makale: PushFar

Bu içerik Mentorluk vs Koçluk: Temel Farklar ve Faydalar ilk önce bu adreste yayınlandı: Bilgi Kurdu'na Hoşgeldiniz | E-Öğrenme ve Dijital İK Çözümleri.